Beste Elanor Boekholt-O’Sullivan,
U heeft vijf nieuwe grootschalige woningbouwlocaties aangewezen waar de komende jaren versneld zo’n 30.000 woningen gebouwd worden. Wij zien de keuze om vooral voort te bouwen op bestaande stedelijke gebieden als een goede stap. En stiekem ook een beetje als gehoor aan onze oproep van afgelopen juni. Toen schreven we u: zoek de ruimte voor woningbouw vooral in de steden die er al zijn. Die beweging zien we terug in de locaties die nu zijn aangewezen.
Voortbouwen op de bestaande stad
Met de keuze voor locaties in Deventer, Haarlem, Leeuwarden, Maastricht en Weert bouwt u voort op bestaande stedelijke gebieden. U kiest bewust voor plekken waar ongebruikte ruimte in de stad gebruikt wordt voor de transformatie naar grootschalige woningbouw. Dat vinden wij positief. Gemeenten krijgen ondersteuning om de ontwikkeling te versnellen en later dit jaar volgen nog vijf locaties. Juist daarin zien wij een kans om met deze Rijksinvesteringen meer te bereiken dan alleen het toevoegen van woningen.
Verbind de bouw van nieuwe woningen direct aan de vernieuwing van bestaande wijken én aan de verduurzaming van de bouw.
1. Maak sociale huur onderdeel van de strategie
In de bekendmaking legt het Rijk de nadruk op betaalbare woningbouw en noemt het onder meer gereguleerde koopwoningen en middenhuur. Wat ons betreft verdient sociale huur binnen deze gebiedsontwikkelingen minstens zoveel aandacht. Allereerst omdat de vraag naar betaalbare huurwoningen groot is. Maar ook omdat nieuwe sociale huur buiten bestaande naoorlogse wijken ruimte geeft om juist díe wijken verder te vernieuwen.
Veel naoorlogse wijken kennen een grote concentratie sociale huur. We willen daar vaak meer mengen, woningen toevoegen en de leefomgeving verbeteren. Dat lukt alleen als bewoners die aangewezen zijn op sociale huur ook elders in de stad een betaalbaar alternatief vinden. Nieuwe binnenstedelijke ontwikkelingen bieden daarvoor ruimte.
Zo ontstaat een wisselwerking tussen nieuwe gebiedsontwikkeling en bestaande wijken. Door sociale huur toe te voegen op nieuwe locaties ontstaat elders ruimte om een eenzijdige woningvoorraad te verbreden met middenhuur en koop, zonder dat betaalbare woningen uit de stad verdwijnen.
2. Kijk bij de volgende locaties naar bestaande naoorlogse wijken
Later dit jaar wijst de minister nog eens vijf grootschalige woningbouwlocaties aan. Wij pleiten ervoor daarbij nadrukkelijk te kijken naar de naoorlogse wijken zelf. Uit ons onderzoek Ruimte Zat in de Stad blijkt er niet alleen potentie ontstaat om te differentieren, maar ook om woningen toe te voegen en tegelijkertijd bestaande buurten te versterken.
Mijn advies: "Kies bij het volgende steunpakket voor bestaande naoorlogse wijken. Investeer daar in een aanpak waarin woningbouw, vernieuwing van de bestaande voorraad en een betere mix van woningen samenkomen. Dan zet Rijksgeld veel meer in beweging dan alleen nieuwbouw.”
Meer weten en lezen over ons uitgebreide onderzoeksrapport over verdichting in de bestaande stad? Download hier het document.
3. Gebruik de schaal om de bouw te verduurzamen
Ook op het gebied van duurzaamheid zien wij een kans. Op de vijf aangewezen locaties gaat het samen om circa 30.000 woningen. Die schaal biedt de mogelijkheid om biobased, energiezuinig en netbewust bouwen stevig onderdeel te maken van de voorwaarden voor Rijkssteun.
Biobased bouwen verlaagt de milieu-impact van nieuwbouw en beperkt de uitstoot die samenhangt met materiaalgebruik. Een zeer lage energievraag vermindert tegelijkertijd de druk die nieuwe woningen op het elektriciteitsnet leggen. Daarmee draagt de investering niet alleen bij aan woningbouw, maar ook aan de verduurzaming van de bouwsector.
Als het Rijk gericht investeert om deze 30.000 woningen sneller van de grond te krijgen, gebruik die investering dan om meerdere opgaven tegelijk aan te pakken. Bouw betaalbaar, bouw biobased en zorg voor een minimale energievraag. En gebruik nieuwe woningbouw om ook de vernieuwing van onze bestaande wijken verder te brengen.
Zo wordt woningbouwversnelling meer dan een kwestie van aantallen. Met dezelfde Rijksinvestering werken we aan betaalbaar wonen, sterkere bestaande wijken én een duurzamere manier van bouwen. Wat ons betreft begint dat bij deze vijf locaties – en zetten we die lijn voort bij de volgende vijf.
Met vriendelijke groet,
Reimar von Meding, KAW
Brief aan minister VRO: Bouw tien nieuwe steden in de bestaande stad
Waarom tien nieuwe steden bouwen als de ruimte daarvoor al in onze bestaande steden ligt? Reimar von Meding laat zien hoe slimmer benutten van bestaande wijken ruimte biedt voor honderdduizenden woningen én kansen creëert voor wijkvernieuwing, klimaatadaptatie en leefbaarheid.
