Meerssen: een toekomst vol kansen

Kiezen voor de toekomst

Meerssen ligt in het hart van Zuid-Limburg, tussen natuur, stedelijke voorzieningen en belangrijke economische centra in de Euregio. De gemeente behoort op veel aspecten van brede welvaart tot de koplopers van Zuid-Limburg, maar staat tegelijkertijd voor grote opgaven rond wonen, voorzieningen, klimaatadaptatie en vergrijzing.

De gemeente wilde vooruitkijken naar 2035 en verder. De uitdaging was complex: hoe ontwikkel je één toekomstvisie voor vijf dorpen met ieder een eigen identiteit, geschiedenis en karakter? Binnen een consortium met BMC en DONA stedenbouw was KAW verantwoordelijk voor participatie, wonen en het opstellen van de uiteindelijke toekomstvisie en omgevingsvisie. Daarbij stond niet bestaand beleid centraal, maar de vraag: wat voor gemeente wil Meerssen in de toekomst zijn?

Van bewonersvisies naar één gezamenlijke visie

We ontwikkelden en begeleidden een participatietraject waarin inwoners uit alle kernen een actieve rol kregen bij het vormgeven van de toekomst van Meerssen. Verspreid over de gemeente gingen negen bouwteams aan de slag met de kansen, uitdagingen en ambities voor hun dorp. Tijdens bijeenkomsten in verschillende kernen presenteerden zij hun ideeën aan elkaar en gingen ze met elkaar in gesprek over wat Meerssen nodig heeft voor de toekomst. Zo kwamen niet alleen de verschillen tussen de kernen naar voren, maar ook de gezamenlijke opgaven en kansen voor de gemeente als geheel.

Om deze gesprekken te voeden, voerden we vooraf beleidsonderzoek en data-analyses uit en werkten we met scenario's en keuzesessies. Zo ontstond een goed onderbouwd gesprek over thema's die inwoners belangrijk vonden, zoals wonen, voorzieningen, klimaatadaptatie en leefbaarheid. Daarbij bleek bijvoorbeeld dat het bestaande woningaanbod niet goed aansloot op de vraag van inwoners. Ook brachten we per kern in beeld waar kansen lagen om opgaven slim met elkaar te verbinden.

Van ideeën naar keuzes

De inzichten uit het participatietraject vormden de basis voor de verdere ontwikkeling van de toekomstvisie en omgevingsvisie. Onze rol was om de inbreng van bewoners te structureren, te verbinden en te vertalen naar concrete keuzes. We legden de verschillende toekomstbeelden naast elkaar, brachten overeenkomsten en verschillen in beeld en maakten inzichtelijk welke ideeën een plek kregen in de uiteindelijke visie.

Daarbij lag de nadruk niet op abstracte ambities, maar op concrete projecten en koppelkansen binnen de verschillende kernen, zoals centrumgebieden en leegstaande scholen, kerken en bedrijfslocaties. Door sessies zorgvuldig voor te bereiden, conclusies scherp terug te koppelen en voortdurend toe te werken naar keuzes, hielden we de focus op het eindresultaat. Een vertegenwoordiger van elk bouwteam schreef vervolgens samen met de gemeente mee aan de toekomstvisie en omgevingsvisie. Zo ontstond een breed gedragen koers voor de toekomst van Meerssen.

Een toekomst vol kansen

De gemeenteraad stelde de toekomstvisie en omgevingsvisie Meerssen, een toekomst vol kansen! unaniem vast. De visies geven richting aan de ontwikkeling van Meerssen tot 2035 en brengen ambities voor wonen, leefbaarheid, klimaat en economie samen in één helder kompas.

Resultaten

• Unaniem vastgestelde toekomstvisie en omgevingsvisie.
• Negen bouwteams werkten actief mee aan de visievorming.
• Vier strategische opgaven als kompas voor 2035.
• Keuzes voor een gevarieerder woningaanbod, geconcentreerde voorzieningen en klimaatadaptief bouwen.
• Versterking van recreatie, toerisme en een toekomstbestendige lokale economie.
• Breed draagvlak onder inwoners, organisatie, college en raad.

Door inwoners actief te laten meedoen, ontstond een breed gedragen toekomstbeeld waarin de identiteit van de verschillende kernen herkenbaar blijft. Centraal staan vier strategische opgaven: leefbare kernen, een klimaatrobuuste omgeving, een gezonde leefomgeving en een duurzame economie. Daarmee heeft Meerssen niet alleen een visie op papier, maar ook een concreet afwegingskader voor toekomstige ontwikkelingen en investeringen.