Icoon Niemeyer opent zijn deuren voor de stad

Niemeyer gaat open. De voormalige tabaksfabriek in Groningen verandert in een nieuw stadsterrein. Wij begeleidden het participatieproces voor het Ontwikkelkader: een leidraad voor de ontwikkeling van een open fabrieksterrein waar buurt, stad en gebruikers samen vorm aan geven.

KAW-kaart-NL-stad-Groningen
Locatie

Groningen

Jaar van oplevering

2025

Opdrachtgever

MWPO

Programma

Advies, procesbegeleiding

Partners

Gemeente Groningen

Campus Groningen

Studioninedots

Felixx

Goudappel

Ingezette expertises

Participatie

Procesbegeleiding

Een nieuwe fase voor Niemeyer

De voormalige tabaksfabriek van Niemeyer vormt een bijzondere plek in de stad Groningen. Na vaststelling van het Vestigingskader Niemeyer werkte ontwikkelaar MWPO verder aan de uitwerking van de ambities voor het terrein: een open campus voor werken, leren en ontmoeten. Het Ontwikkelkader geeft richting aan de vervolgstappen, waarin de hoofdlijnen uit het vestigingskader worden vertaald naar concretere plannen. In deze fase begeleidde KAW het participatieproces waarin bewoners meedachten over de toekomst van Niemeyer. Een plek waar veel ambities samenkomen, maar ook spanningen ontstaan door tegengestelde wensen en belangen.

De sfeer van de plek

Wie Niemeyer binnenstapt, merkt direct hoe bijzonder de plek is: de tabakslucht, het doolhof aan gangen en trappen waarin je kunt verdwalen, en de vele verhalen die nog zichtbaar zijn. De ontwikkeling van gesloten fabrieksterrein naar open gebied betekent niet alleen wat voor de fabriek zelf, maar zeker ook voor de omliggende buurten en de stad. Wij vertaalden de participatiestrategie naar een concreet plan dat verder gaat dan draagvlak creëren. Participatie gebruikten we om elkaar te leren kennen als goede buren en om samen naar de plannen te kijken en de verschillende belangen met elkaar in verbinding te brengen.

Onderweg met de KAW-keet

Luisteren, ophalen en verbinden

Met de KAW-keet trokken we de omliggende buurten in om te luisteren, verhalen te horen en verwachtingen op te halen. De opbrengst verwerkten we in een participatieplan dat helder maakt hoe het proces is ingericht en waar bewoners invloed hebben. Duidelijke kaders vormden de basis om in het vervolg het gesprek voort te zetten. Samen met MWPO, Campus Groningen, Gemeente Groningen, Studio Ninedots en Felixx organiseerden we inloopavonden en thematische sessies waarin buurtbewoners, Stadjers en andere geïnteresseerden hun ideeën deelden. Inbreng legden we vast, koppelden we terug en gebruikten we als bouwsteen voor vervolgstappen. Zo bleef het proces transparant en groeide herkenning.

KAW luchtfoto oude fabriek Niemeyer Groningen adviseur Wietske Schober participatie
KAW impressie plannen Niemeyer Groningen studioninedots adviseur Wietske Schober bewonersbegeleiding
links: luchtfoto van de oude fabriek | rechts: de plannen van Studioninedots

Samen betekenis geven

Wij geloven dat participatie meer is dan inspraak: het is elkaar leren kennen en samen bouwen aan een community en aan eigenaarschap. Bij Niemeyer nodigden we daarom de buurt uit aan tafel om samen opnieuw betekenis te geven aan deze bijzondere locatie. Dat zorgde soms voor spanning: de ambitie van een open terrein met reuring botste met het rustige, besloten karakter van de omliggende buurten. We voerden open gesprekken, niet om het iedereen naar de zin te maken, maar om belangen dichter bij elkaar te brengen. Zo zochten we naar quick wins waarmee we nu al iets betekenen voor omwonenden en naar manieren waarop Niemeyer van waarde kan zijn voor de buurt, zoals een goede buur dat doet.

Het participatieverslag vormde een vaste bouwsteen binnen het Ontwikkelkader en markeerde een belangrijke stap naar een gedragen toekomst voor Niemeyer. Een plek met betekenis voor Groningen.

Meedenken over de toekomst van Niemeyer