1e  passivhaus renovatie van kantoorgebouw

Het voormalige politiebureau is herbestemd tot een opvanghuis voor slachtoffers van eer gerelateerd geweld. Dit zijn meiden van 15 - 23 jaar die o.a. slachtoffer zijn van mishandeling, loverboys, jeugdprostitutie en mensenhandel. Voorheen werden ze anoniem weggestopt, maar met alle moderne media is dit steeds lastiger en worden de vrouwen vaak letterlijk opgejaagd. 

kaw transformatie veilige veste leeuwarden

Herbestemming van kantoor naar wonen

Architectuur, energiebesparing en het gevecht tegen mensenhandel komen samen in één revolutionair project: de Veilige Veste. Je kunt het blinkend witte gebouw niet over het hoofd zien, met een gevel gesneden als een diamant. Dit is het nieuwe thuis voor meisjes van over de hele wereld die ten prooi zijn gevallen aan mensenhandelaren.

Slachtoffers van mensenhandel: “Wij laten ons niet langer intimideren!”

Bout, dapper en veilig is het concept voor het nieuwe tehuis voor meisjes die slachtoffer waren van mensenhandel. KAW architecten en adviseurs ontwierp een nieuw thuis voor hen. Niet meer weggestopt in anonieme huizen in achterafstraatjes, zoals dit gebruikelijk is in Nederland. Nee, deze meisjes hoeven niet meer bang te zijn in hun nieuwe huis. Vanuit hun Veilige Veste sturen ze een duidelijke boodschap naar de daders: wij zijn niet langer op de vlucht, het spel is voorbij! De Veilige Veste biedt de veiligheid en geborgenheid die de meisjes zo hard nodig hebben om hun jonge leven weer op te bouwen.

Dubbel 3D ontwerp

Het glanzende witte gebouw ziet er gloednieuw uit, maar is in werkelijkheid een compleet gerenoveerd politiebureau uit 1975 van Vegter architecten. Zoals de meeste bouwwerken uit deze periode was dit gebouw zeer slecht geïsoleerd. Inpakken bood de oplossing. De verantwoordelijk architect, de Italiaanse Beatrice Montesano, liet zich inspireren door andere vormen van kunst. De beeldhouwer Guiseppe Sanmartino en de kunstenaar Christo laten zien dat inpakken ook een vorm van kunst kan zijn. 

Repeterende gevelelementen

Het hele gebouw bedekken met speciaal ontworpen vierkante elementen van composiet; dat is hoe architecte Beatrice Montesano het werk van deze kunstenaars vertaalde bij de transformatie van het oude politiebureau. Het strikte grid van 3.60 bij 3.60 meter dat de constructie van het gebouw bepaalt, inspireerde Beatrice om diagonaal geknikte vierkanten te ontwerpen, die om en om geplaatst zijn om het diamantpatroon te verkrijgen dat het gebouw omhult.

Gevelontwerp

De gevel op de begane grond bestaat uit houten panelen en grote ramen, waardoor het lijkt of het gebouw boven grondniveau zweeft en het vesting concept daarmee versterkt. De begane grond bestaat uit 1600 m2 kantoren, ontmoetingsruimten en behandelruimten. De 48 meisjes wonen op de 1e en 2e verdieping; verspreid over zes woongroepen. Dit zijn de verdiepingen met de vierkante witte gevelelementen aan de gevel.

Na meer dan tien jaar in Nederland is Beatrice nog steeds onder de indruk van de fantastische veranderingen van het licht, die zo typisch zijn voor het Nederlandse landschap. “Ik vind het licht hier ontzettend mooi. De witte gevel reageert door haar subtiele glans op haar omgeving; je ziet de lucht en de bomen weerspiegelen. Vanaf elke plek en op ieder moment van de dag ziet het er weer anders uit.”

" De witte gevel reageert door haar subtiele glans op haar omgeving; je ziet de lucht en de bomen weerspiegelen. "

Beatrice Montesano

architect

Een warme patio

De 2e verdieping is gebouwd om een enorme patio; een tuin voor de meisjes waar ze wel buiten kunnen zijn zonder gevaar te lopen. Misschien is de Italiaanse achtergrond van Beatrice de reden dat ze zo veel aandacht schonk aan de patio. “In Italië heeft een patio een heel belangrijke functie: dit is waar de familie bijeen komt, waar je ontspant, waar je rust vind in een drukke stad. De sfeer in de patio is altijd heel anders dan de buitenkant van een gebouw; veel warmer en intiemer.” In de patio werkte Beatrice daarom met hout en brons, waarmee ze een scherp contrast met de witte, enigszins koel aandoende buitenkant neerzette.

Enorme energiebesparing door passiefhuis

Revolutionair aan de Veilige Veste is dat dit het eerste grootschalige kantoorgebouw in Nederland is dat volgens passiefhuis-concept is gerenoveerd. Passiefhuis is een norm voor energiezuinigheid van gebouwen, waarmee de ecologische voetprint geminimaliseerd wordt. Dit resulteert in ultralage energie gebouwen die maar weinig energie nodig hebben voor verwarmen en koelen. In dit geval creëerde de zich aan de buitenkant van het gebouw bevindende constructie een enorm energielek dat aangepakt moest worden. De constructie veroorzaakte een koudebrug, die als een tunnel koude buitenlucht naar binnen zuigt.

Door het gebouw in te pakken met de diamant geslepen vierkante panelen, bevindt de constructie zich nu binnen het gebouw met daar overheen een dikke laag isolatie. Op bepaalde punten is de gevel meer dan een meter dikker geworden. Dankzij optimale isolatie, tochtpreventie en minimaal gebruik van zeer energie-efficiënte installaties, gebruikt de Veilige Veste bijzonder weinig energie.

Deel project

Transformatie Veilige Veste Leeuwarden

Opdrachtgever WoonFriesland
Duurzaamheid GPR score 8.4, RC-waarde 10, WTW installatie i.c.m. luchtkoeling, goede oriëntatie op zon met zonwering, energiezuinige verlichting, 3-dubbele beglazing
Programma Opvanghuis, transformatie kantoor passivhaus renovatie
Bouwkosten € 4.100.000 ex. BTW
Jaar van oplevering 2012
Awards 2014 | winnaar Hedy d' Ancona prijs 2014 | nominatie Vredeman de Vries prijs 2012 | winnaar Duurzaamheidsaward 2012 | nominatie passiefbouwen awards
Fotograaf Gerard van Beek
Ontwerpteam Beatrice Montesano Kasper Niezen Annette Barelds Johannes Klimstra Cees Coppens
Guido Tits
Paul van Moorsel
Dennis Hofman
Reinier Buisman