Cultuurhistorie in stenen en bewoners

De wijk Tivoli in Eindhoven is een hechte volksbuurt, gebouwd in een cultuurhistorisch waardevol tuindorp. De woningen hebben net als de bewoners karakter, maar zijn niet geschikt om in te wonen als er een zorgvraag is. Er worden levensloopbestendige woningen toegevoegd, waardoor bewoners oud kunnen worden in hun vertrouwde wijk.

Oud worden in eigen wijk

Juist in een hechte buurt als Tivoli, waar het begrip mantelzorg zo ongeveer is uitgevonden en waar meerdere generaties van families voor elkaar én anderen zorgen is het eeuwig zonde als je de buurt uit moet. En waarom? Omdat je ouder wordt. Daarnaast is er geen doorstroming in de buurt. Jonge gezinnen kunnen geen plek vinden. Samen met Woonbedrijf stelden we een haalbaar plan op om de balans in woningtypen in de buurt weer op orde te krijgen. Een deel van de kleine gezinswoningen maakt plaats voor levensloopbestendige woningen. Met mooi wonen als uitgangspunt! 

"Het is gaaf om te zien dat Mathieu en Stijn dezelfde energie krijgen van ontwikkelen met bewoners als wij"

Marieke van den Wijngaard

Opdrachtgever Woonbedrijf

Onze droom: een licht prikkelende woonvorm in semi-collectiviteit. Dat betekent in dit geval een eigen huis en de behoefte van privé én collectiviteit samenbrengen in de gedeelde binnentuin. Daardoor wordt samenleven meer gestimuleerd, kijken bewoners naar elkaar om en is het veiliger om langer thuis te wonen.

Fris hedendaags jasje

Woonbedrijf steekt haar nek uit om in een cultuurhistorisch waardevolle buurt sociale huurwoningen zorgvuldig in te bedden. Er is respectvol omgegaan met de bestaande oude buurt, en tegelijkertijd een fris hedendaags jasje aangebracht. In het binnenterrein is een compleet andere binnenwereld ontstaan. Het bestaande karakteristieke poortgebouw vormt letterlijk een poort en verwelkomt de bewoner. Samen met bewoners ontwikkelden we een plan voor de huizen, maar juist ook de overgang van huis naar de binnentuin. Bewoners kregen de keuze, geen schutting of een lage schutting. 

kaw architect tivoli eindhoven mathieu kastelijn volksbuurt

De ingenomen hoeken zijn kenmerkend en dit soort stedelijke verspringingen zie je dan ook vaker in Eindhovense tuindorpen. De verspringingen zorgen voor geborgen menselijke plekjes, op kleine schaal, waar ontmoetingen in de straat plaatsvinden. Een ander effect is dat de verspringingen zorgen voor diversiteit aan typologie en dus meer keuze voor bewoners. Dit is typologisch vergelijkbaar met de hoekoplossingen die wij voor de Vogeltjesbuurt Tilburg hebben ontwikkeld.

Busexcursie en 1 op 1 plattegronden

Bij deze ideologie konden bewoners zich weinig voorstellen. Wat doe je dan? Een busexcursie langs drie woonvormen met drie verschillende achtertuinsituaties bood de oplossing. Dat zorgde voor nieuwe inzichten, zowel voor de bewoners als voor ons.

Plattegronden op ware grootte deden de bewoners inzien dat een draaicirkel van een rolstoel nog best groot is of de locatie van een deur cruciaal is voor de gebruiksvriendelijkheid van een ruimte. De bewoner stond aan het stuur en kon gaan schuiven met de elementen. 

Doorstroom van bewoners

We hebben het proces met de bewoners heel centraal gesteld. De bestaande buurt is toekomstbestendig gemaakt. Hierdoor blijft het karakter van de stenen en de bewoners behouden in Tivoli. 

Deel project

Levensloopbestedig wonen Tivoli Eindhoven

Opdrachtgever Woonbedrijf
Locatie Tivoli, Eindhoven
Programma Levensloopbestendige woningen
Jaar van oplevering 2020
Projectteam Mathieu Kastelijn Stijn Heesbeen Wout Smits Danny van Persie Terence Lee